✠ Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Mátthêu (Mt 3,1-12)
1 Khi ấy, ông Gioan Tẩy Giảđến rao giảng trong hoang địa miền Giuđê rằng: 2 “Anh em hãy sám hối, vì Nước Trời đãđến gần.” 3 Ông chính là người đãđược ngôn sứ Isaia nói tới: Có tiếng người hô trong hoang địa: Hãy dọn sẵn con đường cho Đức Chúa, sửa lối cho thẳng để Người đi.
4 Ông Gio-an mặc áo lông lạc đà, thắt lưng bằng dây da, lấy châu chấu và mật ong rừng làm thức ăn. 5 Bấy giờ, người ta từ Giêrusalem và khắp miền Giuđê, cùng khắp vùng ven sông Giođan, kéo đến với ông. 6 Họ thú tội, vàông làm phép rửa cho họ trong sông Giođan. 7 Thấy nhiều người thuộc phái Pharisêu và phái Xađốc đến chịu phép rửa, ông nói với họ rằng: “Nòi rắn độc kia, ai đã chỉ cho các anh cách trốn cơn thịnh nộ của Thiên Chúa sắp giáng xuống vậy? 8 Các anh hãy sinh hoa quảđể chứng tỏ lòng sám hối. 9 Đừng tưởng có thể bảo mình rằng: ‘Chúng ta đã có tổ phụÁpraham.’ Vì, tôi nói cho các anh hay, Thiên Chúa có thể làm cho những hòn đá này trở nên con cháu ông Ápraham. 10 Cái rìu đã đặt sát gốc cây: bất cứ cây nào không sinh quả tốt đều bị chặt đi và quăng vào lửa. 11 Phần tôi, tôi làm phép rửa cho các anh bằng nước để giục lòng các anh sám hối. Còn Đấng đến sau tôi thì quyền thế hơn tôi, tôi không đáng xách dép cho Người. Người sẽ làm phép rửa cho các anh bằng Thánh Thần và bằng lửa. 12 Tay Người cầm nia, Người sẽ rê sạch lúa trong sân: thóc mẩy thì thu vào kho lẫm, còn thóc lép thì bỏ vào lửa không hề tắt mà đốt đi.”
Suy niệm
Thuật ngữ “Mùa Vọng” mà chúng ta đang sử dụng ngày nay có nguồn gốc thế tục được dùng để mô tả sự xuất hiện của các hoàng đế tại Rôma sau những chiến dịch quân sự lớn. Cả thành phố chuẩn bị cho cuộc tiến vào vinh quang của vị hoàng đế. Giáo hội sau đó đã lấy thuật ngữ này để dùng cho phụng vụ, để chỉ một thời gian chuẩn bị cho sự xuất hiện của vị vua cao trọng hơn nhiều, vị vua mà trong bài đọc 1 sách tiên tri Isaia nhắc đến. Khi dân Israel bị xâm lược, tàn phá và trở nên giống như một cái cây bị đốn hạ, chỉ còn sót lại gốc (x. Is 6,13), Thiên Chúa đã hành động: từ gốc cây đó, Người khiến một mầm non mọc lên. Một hậu duệ của Giêsê đã xuất hiện, một Đavít mới tràn đầy những ân huệ của Thần Khí Thiên Chúa sẽ mở ra một thời đại mà hòa bình cho toàn thể vũ trụ. Vị Vua đó chính là Đức Giêsu thành Nazareth, con vua Đavít, Đấng Messia của Thiên Chúa. Và tiếng nói của Thánh Gioan Tẩy Giả, qua lời tường thuật trong đoạn Tin Mừng của Thánh Mátthêu, với một thông điệp mạnh mẽ về sự hoán cải cá nhân đã giới thiệu cho chúng ta một cách thế hữu hiệu để chuẩn bị cho sự xuất hiện của Vị Vua cao trọng này.
Hoán cải là thay đổi, mà thay đổi trước hết chính là lối sống. Gioan Tẩy Giả coi điều đó là điều cần thiết để chuẩn bị cho sự tiếp đón Thiên Chúa. Là con trai của ông Dacaria và bà Elisabet, cả hai đều thuộc dòng dõi tư tế thế nhưng Gioan Tẩy Giả đã từ bỏ quyền lực, thể chế và sự thiêng liêng cao quí của gia đình. Ông không ở trong đền thờ cao trọng nhưng lại quyết định đi vào sa mạc, ông từ bỏ chiếc áo tư tế để khoát lên mình chiếc áo lông lạc đà, ông từ bỏ dây đai với những hộp kinh thật lớn, những tua áo thật dài (x. Mt 23,5) để mang sợi dây da, ông từ bỏ thức ăn ngon dành cho hàng tư tế để ăn châu chấu và mật ong rừng. Gioan Tẩy Giả không rao giảng trong thành phố đông đúc, nơi sứ điệp của ông có thể đến được với rất nhiều người cùng một lúc. Thay vào đó, ông chọn sa mạc, một nơi khắc nghiệt và thưa thớt dân cư. Một lựa chọn sống và làm việc đi ngược lại với xu hướng của thế gian. Sa mạc tạo nên bầu không khí cần thiết cho sự tỉnh thức và sám hối cần có để lãnh nhận phép rửa hoán cải. Gioan Tẩy Giả trở về sa mạc, gần sông Giođan. Sa mạc, thực ra, là nơi mối quan hệ giữa Thiên Chúa và dân Người bắt đầu: đó là nơi của sự thân mật, của món quà Lề Luật, của nỗi sợ hãi và khám phá tình yêu quan phòng của Thiên Chúa. Trên hành trình tiến về miền Đất Hứa, dân dừng lại ngay trước sông Giođan. Đó là điểm khởi đầu mới: Môsê từ biệt dân và trao họ cho Giôsuê. Hoán cải là trở về với Chúa hay nói cách khác để bắt đầu lại một mối quan hệ với Chúa, chúng ta cần quay lại điểm xuất phát, chúng ta cần phải trở lại nguồn gốc theo một cách mới. Ngày nay chúng ta cũng được mời gọi hãy đi vào sa mạc, hãy thay đối lối sống của mình để gặp gỡ và đón nhận Chúa. Chúng ta cần phải từ bỏ cái tôi của bản thân như truyền thống cao quý của mình, từ bỏ sự phù hoa, sự huyên náo nhộn nhịp trong cuộc sống bon chen đầy âm thanh màu sắc, từ bỏ xã hội hiện đại với những tin tức giật gân, sự hưởng thụ vật chất, những đam mê danh vọng trong cuộc sống hàng ngày và trở về với cuộc sống đơn sơ để tâm hồn chúng ta có được một chút tĩnh lặng của sa mạc. Chỉ nơi đó chúng ta mới có thể gặp gỡ được Chúa.
Và hoán cải không chỉ đơn giản là những thay đổi bên ngoài mà thay đổi từ bên trong nội tâm. Chúng ta thấy trong số những người đến với ông Gioan Tẩy Giả, có những người đến chỉ để thỏa mãn lòng sùng đạo của họ mà thôi. Họ là những người không thực sự hoán cải, không muốn thay đổi cuộc sống và lối suy nghĩ, nhưng luôn sẵn lòng sống các nghi lễ và làm những gì tôn giáo đòi hỏi. Đối với họ, nghi lễ thì tốt, nhưng làm theo ý Chúa và sống đúng ý nghĩa của nghi lễ trong cuộc sống thì không! Họ có những điều chắc chắn trong lòng: họ là con cháu Abraham, họ có ý thức thuộc về dân riêng và được Thiên Chúa tuyển chọn, họ biết cách kêu cầu Thiên Chúa là Thiên Chúa ở cùng họ nhưng họ lại không muốn làm theo những điều Chúa dạy. Những lời lẽ gay gắt mà Gioan Tẩy Giả dành cho người Pharisêu và Xa đốc nhắc nhở chúng ta từ bỏ những ảo tưởng muốn bắt đầu lại, muốn trở lại với Chúa mà không có sự thay đổi nội tâm thật sự. Nhưng sự thay đổi bên ngoài chỉ là những hình thức nghi lễ và điều đó không giúp chúng ta thật sự trở nên con cái của Ngài. Chúng ta cũng có nguy cơ giống như những người Pharisêu và Xa đốc, bám víu vào các nghi lễ và vẫn mong muốn duy trì sự thoải mái hay đặc quyền được hưởng thụ trong cuộc sống hiện tại. Chúng ta vẫn đi nhà thờ, chúng ta tham gia các hội đoàn, chúng ta tuân giữ các luật lệ nhưng thật sự bên trong tâm hồn chúng ta không hề có sự hiện diện của Chúa. Nếu chúng ta không thật sự hoán cải, nếu chúng ta không thay đổi thật sự thì giống như Gioan Tẩy Giả nói: cái rìu đã đặt sát gốc cây.
Bí tích Rửa Tội mà chúng ta đã lãnh nhận đánh dấu một khởi đầu, một khát vọng tiến về phía trước, và do đó không thể được đón nhận nếu không có ý định chân thành muốn thay đổi. Trong Bí tích Rửa Tội, chúng ta cởi bỏ con người cũ để mặc lấy con người mới. Như thời gian bốn mùa tuần hoàn, như hạt giống nảy mầm, lớn lên rồi sinh hoa kết trái, con người chúng ta cũng phải thay đổi để trở nên tốt hơn. Nếu chúng ta không sẵn sàng thay đổi điều đó có nghĩa là chúng ta đã chết rồi.
Xin Chúa giúp chúng con biến đổi bản thân mình để mùa vọng này trở thành mùa của tái sinh, để từ những gốc rễ khô cằn của cuộc đời chúng con Chúa lại làm mọc lên những chồi non của đức tin, hoa trái của yêu thương, và hương thơm của hy vọng.