PHÚC ÂM:
  Mt 5, 17-37

Anh em đã nghe luật dạy người xưa. Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết.


✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.


17 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Anh em đừng tưởng Thầy đến để bãi bỏ Luật Mô-sê hoặc lời các ngôn sứ. Thầy đến không phải là để bãi bỏ, nhưng là để kiện toàn. 18 Vì, Thầy bảo thật anh em, trước khi trời đất qua đi, thì một chấm một phết trong Lề Luật cũng sẽ không qua đi, cho đến khi mọi sự được hoàn thành. 19 Vậy ai bãi bỏ dù chỉ là một trong những điều răn nhỏ nhất ấy, và dạy người ta làm như thế, thì sẽ bị gọi là kẻ nhỏ nhất trong Nước Trời. Còn ai tuân hành và dạy làm như thế, thì sẽ được gọi là lớn trong Nước Trời.


20 “Vậy, Thầy bảo cho anh em biết, nếu anh em không ăn ở công chính hơn các kinh sư và người Pha-ri-sêu, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời.


21 “Anh em đã nghe Luật dạy người xưa rằng : Chớ giết người ; ai giết người, thì đáng bị đưa ra toà. 22 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết : Bất cứ ai giận anh em mình, thì đáng bị đưa ra toà. Ai mắng anh em mình là đồ ngốc, thì đáng bị đưa ra trước Thượng Hội Đồng. Còn ai chửi anh em mình là quân phản đạo, thì đáng bị lửa hoả ngục thiêu đốt. 23 Vậy, nếu khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh, 24 thì hãy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình. 25 Anh hãy mau mau dàn xếp với đối phương, khi còn đang trên đường đi với người ấy tới cửa công, kẻo người ấy nộp anh cho quan toà, quan toà lại giao anh cho thuộc hạ, và anh sẽ bị tống ngục. 26 Thầy bảo thật cho anh biết : anh sẽ không ra khỏi đó, trước khi trả hết đồng xu cuối cùng.


27 “Anh em đã nghe Luật dạy rằng : Chớ ngoại tình. 28 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết : Bất cứ ai nhìn người phụ nữ mà thèm muốn, thì trong lòng đã ngoại tình với người ấy rồi. 29 Nếu mắt phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy móc mà ném đi ; vì thà mất một phần thân thể, còn hơn là toàn thân bị ném vào hoả ngục. 30 Nếu tay phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy chặt mà ném đi ; vì thà mất một phần thân thể, còn hơn là toàn thân phải sa hoả ngục.


31 “Luật còn dạy rằng : Ai rẫy vợ, thì phải cho vợ chứng thư ly dị. 32 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết : ngoại trừ trường hợp hôn nhân bất hợp pháp, bất cứ ai rẫy vợ là đẩy vợ đến chỗ ngoại tình ; và ai cưới người đàn bà bị rẫy, thì cũng phạm tội ngoại tình.


33 “Anh em còn nghe Luật dạy người xưa rằng : Chớ bội thề, nhưng hãy trọn lời thề với Đức Chúa. 34 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết : đừng thề chi cả. Đừng chỉ trời mà thề, vì trời là ngai Thiên Chúa. 35 Đừng chỉ đất mà thề, vì đất là bệ dưới chân Người. Đừng chỉ Giê-ru-sa-lem mà thề, vì đó là thành của Đức Vua cao cả. 36 Đừng chỉ lên đầu mà thề, vì anh không thể làm cho một sợi tóc hoá trắng hay đen được. 37 Nhưng hễ ‘có’ thì phải nói ‘có’, ‘không’ thì phải nói ‘không’ ; thêm thắt điều gì là do ác quỷ.”


Đó là Lời Chúa.


Suy niệm


Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng:
“Anh em đừng tưởng Thầy đến để bãi bỏ Luật Mô-sê hoặc lời các ngôn sứ. Thầy đến không phải là để bãi bỏ, nhưng là để kiện toàn.”


1. Luật Cựu Ước chỉ dừng lại ở hành động bên ngoài. Còn luật của Chúa đòi hỏi phải xuất phát từ trong tâm hồn, từ trong ước muốn của con người, là nguyên nhân thúc đẩy con người hành động. Vì vậy, Luật của Đức Giê-su đòi hỏi toàn diện hơn và hoán cải tận căn trong tâm hồn.


Lề luật là cách diễn tả tình thương của Thiên Chúa đối với dân Người. Sống theo lề luật là sống trong tình thương của Ngài; mà tình thương lớn lao nhất Thiên Chúa dành cho con người là Ngài muốn cứu độ con người.


Do đó, ngay phần đầu Tin Mừng hôm nay, Chúa đã nói: trước khi trời đất qua đi, thì một chấm một phết trong lề luật cũng sẽ không qua đi cho đến khi mọi sự được hoàn thành. Ngài còn nhấn mạnh:


2. Vậy ai bãi bỏ dù chỉ là một trong những điều răn nhỏ nhất ấy và dạy người ta làm như vậy, thì sẽ bị gọi là kẻ nhỏ nhất trong Nước Trời; và ngược lại, ai tuân hành và dạy làm như thế, thì sẽ được gọi là lớn trong Nước Trời.


Như vậy, sống theo lề luật Chúa hướng dẫn là điều quan trọng và cần thiết nhất, giúp con người được nên công chính, xứng đáng hưởng ơn cứu độ. Chúa nói rất rõ ràng:


3. Nếu anh em không ăn ở công chính hơn các kinh sư và người Pha-ri-sêu, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời.


Các kinh sư đã sống như thế nào mà bị Chúa khiển trách nặng lời như vậy? Thưa, các kinh sư đã xem thường lề luật của Thiên Chúa khi họ coi các tập tục của tiền nhân quan trọng hơn lề luật của Thiên Chúa.


Các kinh sư và biệt phái giữ luật rất đúng, nhưng giữ “luật vì luật” và kiên định tới mức trở thành câu nệ hình thức, cứng nhắc, khắt khe. Họ coi luật là cứu cánh. Cách sống của họ, trong tư cách là thầy dạy, làm cho mọi người nghĩ rằng đức công chính chỉ gói gọn trong việc chu toàn Lề Luật: tất cả vì luật.


Chúa Giê-su lên án cách giữ luật hình thức như vậy. Còn đối với Đức Giê-su, lề luật vì con người; lề luật là sự hướng dẫn, giúp con người nhận thức rõ ràng hơn, đầy đủ hơn tình thương của Thiên Chúa dành cho họ; và lề luật là người bạn đồng hành, giúp anh chị em dễ cảm thông và yêu thương nhau chân thành hơn.


Lề luật luôn là phương tiện chứ không phải là cứu cánh, như Chúa Giê-su nhấn mạnh:
“Ngày Sa-bát được tạo nên cho con người, chứ không phải con người cho ngày Sa-bát” (Mc 2,27).


Chúa Giê-su đến để dạy người ta sống đúng tinh thần của luật. Luật dẫn đưa con người đến tình thương. Vì thế, Luật của Đức Ki-tô hoàn thiện và “trội hơn” Luật cũ, khi Đức Giê-su đề nghị không chỉ sống theo Luật, nhưng sống theo Luật với ân sủng và tình yêu.


Chúa Giê-su mời gọi không dừng lại ở những việc làm mang tính hình thức, mà phải “công chính hơn” tới mức hoàn thiện, “như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5,48).


Trong tinh thần “Luật vì con người”, như Chúa Giê-su nói:
“Con người làm chủ ngày Sa-bát” (Lc 6,9),


Chúa Giê-su tiến xa và hoàn thiện Luật. Sự hoàn thiện đó đã thiết lập Luật mới, khi Ngài dạy hãy biến ách nặng nề của Luật cũ thành “sự tự do vui thoả” trong Chúa Thánh Thần.


Chúa nói:
“Anh em đã nghe Luật dạy người xưa rằng: Chớ giết người; ai giết người thì đáng bị đưa ra toà.


Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: Bất cứ ai giận anh em mình thì đáng bị đưa ra toà. Ai mắng anh em mình là đồ ngốc thì đáng bị đưa ra trước Thượng Hội Đồng. Còn ai chửi anh em mình là quân phản đạo thì đáng bị lửa hoả ngục thiêu đốt.”


Quả thật, luật của Chúa là luật của tình yêu. Yêu thương nhau là nền tảng để con người có thể đến với Thiên Chúa.


Chúa phán:
“Vậy, nếu khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh, thì hãy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình.”


Sống hoà thuận, yêu thương nhau là điều kiện cần có để có thể dâng của lễ lên Thiên Chúa. Hay nói cách khác, nếu còn sống trong hận thù, ghen ghét, thì lời cầu nguyện của ta không được Thiên Chúa chấp nhận.


4. Việc thực thi giáo huấn của Chúa cần được thực hiện một cách mau chóng với lòng yêu mến tha thiết. Chúa dạy:


“Anh hãy mau mau dàn xếp với đối phương, khi còn đang trên đường đi với người ấy tới cửa công, kẻo người ấy nộp anh cho quan toà, quan toà lại giao anh cho thuộc hạ, và anh sẽ bị tống ngục. Thầy bảo thật cho anh biết: anh sẽ không ra khỏi đó, trước khi trả hết đồng xu cuối cùng.”


Qua dụ ngôn này, Chúa nhắc nhở chúng ta cần ý thức rằng thời gian sẽ không chờ đợi chúng ta. Thời gian là thứ vô cùng quý giá, giúp chúng ta có thể thực hiện được nguyện ước của mình. Nhưng nếu chúng ta không sẵn sàng và mau chóng thực hiện, chúng ta sẽ không còn cơ hội.


Trong đời sống gia đình, Chúa cũng hướng dẫn chúng ta cách rất cụ thể và sâu sắc. Chúa nói, luật dạy người xưa rằng: chớ ngoại tình.


Ngoại tình là một hành động sai trái được bộc lộ ra bên ngoài. Nhưng còn có một thứ ngoại tình nằm sâu trong tâm hồn con người, đó là ước muốn bất chính từ bên trong; người khác không thấy, nhưng Thiên Chúa thì thấu tỏ. Và Chúa dạy, điều đó cũng không được phép.


Chúa nhấn mạnh đến những ước muốn xấu, những suy nghĩ gian tà cần phải được loại bỏ khi Chúa nói:


5. Nếu mắt phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy móc mà ném đi; vì thà mất một phần thân thể, còn hơn là toàn thân bị ném vào hoả ngục.


Nếu tay phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy chặt mà ném đi; vì thà mất một phần thân thể, còn hơn là toàn thân phải sa hoả ngục.


Chúa dùng những động từ rất mạnh như “móc mắt”, “chặt tay” để nói lên việc đáng lên án đối với tội lỗi. Qua đó, Chúa cho thấy ơn cứu độ là vô cùng quý giá, không gì có thể đánh đổi. Để được ơn cứu độ, con người cần sẵn sàng từ chối tất cả những thứ khác, kể cả mạng sống ở đời này.


6. Do đó, là người Ki-tô hữu, cần sống ngay thẳng, trong sáng và luôn trung thành theo đường lối Chúa. Đừng gian dối, đừng độc ác, đừng gây bất công cho ai.


Chúa nói:
“Anh em đã nghe Luật dạy người xưa rằng: Chớ bội thề, nhưng hãy trọn lời thề với Đức Chúa.


Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: đừng thề chi cả. Đừng chỉ trời mà thề, vì trời là ngai Thiên Chúa.
Đừng chỉ đất mà thề, vì đất là bệ dưới chân Người.
Đừng chỉ Giê-ru-sa-lem mà thề, vì đó là thành của Đức Vua cao cả.
Đừng chỉ lên đầu mà thề, vì anh không thể làm cho một sợi tóc hoá trắng hay đen được.


Nhưng hễ ‘có’ thì phải nói ‘có’, ‘không’ thì phải nói ‘không’; thêm thắt điều gì là do ác quỷ.”


Lời nguyện


Lạy Chúa, trong cuộc lữ hành trần thế, chúng con luôn bị vây bủa bởi rất nhiều con đường thiện – ác, rất nhiều ước muốn tốt – xấu, rất nhiều những băn khoăn. Nhưng trong tất cả những bộn bề trái ngang đó, Chúa vẫn luôn hiện diện, và lời Chúa vẫn luôn vang vọng trong tâm hồn chúng con.


Chúa vẫn từng ngày nhắc nhở, chỉ dạy chúng con qua tiếng lương tâm. Tiếng lương tâm tuy âm thầm mà thật rõ ràng, tuy nhẹ nhàng mà rất thúc bách. Chúa luôn mời gọi chúng con hướng về tình yêu Chúa là chân lý, là sự thật.


Xin Chúa giúp chúng con can đảm chọn ánh sáng chân lý Chúa, và trung thành đi theo đường lối Chúa dạy, để chúng con đến được với sự sống đích thực, là sự sống đời đời. Amen.