Ngày 29 tháng 10 năm 1988, Hồng y Thomas Benjamin Cooray, O.M.I., Tôi tớ Chúa, nguyên Tổng Giám mục Colombo và vị Hồng y đầu tiên của Sri Lanka, đã qua đời tại Colombo, hưởng thọ 86 tuổi. Cuộc đời ngài là chứng tá về lòng trung thành với ơn gọi, nhiệt thành truyền giáo và sự tận tụy phục vụ Giáo hội.
Từ người con của Sri Lanka đến tu sĩ Hiến Sĩ
Thomas Benjamin Cooray sinh ngày 28 tháng 12 năm 1901 tại Periyamulla, Negombo, Sri Lanka, trong một gia đình Công giáo đạo đức. Ngay từ nhỏ, ngài đã được đào tạo trong môi trường giáo dục Công giáo và sớm bộc lộ khả năng học tập cũng như lòng yêu mến đời sống đức tin.
Năm 1925, ngài gia nhập Dòng Hiến Sĩ Đức Mẹ Vô Nhiễm (OMI), Hội Dòng truyền giáo được thánh Mai Thiên Lộc thành lập. Sau thời gian đào tạo, ngài được gửi sang Roma để tiếp tục học triết học và thần học tại Đại học Giáo hoàng Thánh Tôma Aquinô. Ngày 23 tháng 6 năm 1929, ngài được truyền chức linh mục.
Trở về Sri Lanka năm 1931, cha Cooray đảm nhận nhiều nhiệm vụ trong lãnh vực giáo dục, đào tạo và mục vụ. Ngài từng giảng dạy tại trường Thánh Giuse ở Colombo và đảm trách việc đào tạo các tu sĩ trẻ tại chủng viện của Dòng Hiến Sĩ. Qua những công việc ấy, ngài góp phần chuẩn bị một thế hệ linh mục và nhà truyền giáo phục vụ Giáo hội địa phương.
Vị Tổng Giám mục bản xứ đầu tiên của Colombo
Ngày 14 tháng 12 năm 1945, cha Cooray được bổ nhiệm làm Tổng Giám mục phó Colombo. Ngày 7 tháng 3 năm 1946, ngài được tấn phong giám mục và kế nhiệm Đức Tổng Giám mục Jean-Marie Masson, O.M.I., năm 1947.
Với việc đảm nhận Tòa Tổng Giám mục Colombo, ngài trở thành vị Tổng Giám mục bản xứ đầu tiên của tổng giáo phận này. Trong gần ba thập niên lãnh đạo, từ năm 1947 đến năm 1976, ngài đặc biệt quan tâm đến việc đào tạo hàng giáo sĩ bản địa, phát triển giáo dục Công giáo, củng cố đời sống đức tin và xây dựng những cơ sở phục vụ sứ mạng của Giáo hội.
Đối với ngài, việc loan báo Tin Mừng không chỉ giới hạn trong các hoạt động phụng vụ và mục vụ, nhưng còn được thể hiện qua giáo dục, huấn giáo và sự hiện diện của Giáo hội giữa đời sống xã hội. Năm 1965, ngài sáng lập Trung tâm Huấn giáo Quốc gia Sri Lanka, nhằm thúc đẩy việc đào tạo giáo lý viên, nâng cao hiểu biết Kinh Thánh và củng cố công cuộc giáo dục đức tin trên toàn quốc.
Vị Hồng y đầu tiên của Sri Lanka
Ngày 22 tháng 2 năm 1965, Đức Giáo hoàng Phaolô VI trao tước Hồng y cho Đức Tổng Giám mục Thomas Cooray, đưa ngài trở thành vị Hồng y đầu tiên của Sri Lanka. Đây là dấu mốc quan trọng đối với Giáo hội Công giáo tại quốc gia Nam Á này.
Trong giai đoạn 1962–1965, ngài tham dự Công đồng Vaticanô II, góp phần vào hành trình canh tân đời sống Giáo hội trong bối cảnh thế giới có nhiều biến chuyển. Năm 1978, ngài tham dự cả hai mật nghị bầu các Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô I và Gioan Phaolô II.
Với tư cách mục tử của một Giáo hội địa phương đang phát triển trong xã hội đa tôn giáo, Hồng y Cooray quan tâm đến việc củng cố căn tính Công giáo, đào tạo nhân sự và thúc đẩy sự dấn thân của Giáo hội trong đời sống dân tộc. Ngài cũng được biết đến qua sự quan tâm dành cho hàng giáo sĩ và việc phát triển những giá trị bản địa trong đời sống Giáo hội.
Ngày 2 tháng 9 năm 1976, ngài nghỉ hưu sau gần 30 năm phục vụ tại Tòa Tổng Giám mục Colombo.
Những năm cuối đời và tiến trình phong thánh
Sau khi nghỉ hưu, Hồng y Cooray tiếp tục sống đời cầu nguyện và hiệp thông với Giáo hội. Ngài qua đời ngày 29 tháng 10 năm 1988 tại Colombo, hưởng thọ 86 tuổi. Theo ước nguyện của ngài, thi hài được an táng tại Vương cung thánh đường Đức Mẹ Lanka ở Tewatte, một địa điểm hành hương quan trọng của người Công giáo Sri Lanka.
Tiếng thơm về đời sống đạo đức và sự phục vụ của ngài tiếp tục được lưu truyền trong cộng đoàn tín hữu. Ngày 29 tháng 10 năm 2010, tại Vương cung thánh đường Đức Mẹ Lanka, Đức Hồng y Malcolm Ranjith chính thức công bố việc khởi sự án phong chân phước và phong thánh cho ngài. Cũng trong năm 2010, Tòa Thánh đã ban nihil obstat, nghĩa là không có trở ngại ở cấp Tòa Thánh để tiến hành án phong thánh.
Từ đó, ngài được gọi là Tôi tớ Chúa Hồng y Thomas Cooray, O.M.I. Danh xưng này diễn tả giai đoạn hiện tại của tiến trình phong thánh, chứ chưa có nghĩa ngài đã được tuyên phong chân phước hoặc hiển thánh.
Di sản của một vị mục tử truyền giáo
Cuộc đời Hồng y Thomas Cooray cho thấy sự gắn bó mật thiết giữa đặc sủng truyền giáo của Dòng Hiến Sĩ Đức Mẹ Vô Nhiễm và nhu cầu phát triển của Giáo hội địa phương. Từ một tu sĩ Hiến Sĩ, một nhà giáo dục và nhà đào tạo, ngài đã trở thành vị Tổng Giám mục bản xứ đầu tiên của Colombo và vị Hồng y đầu tiên của Sri Lanka.
Di sản ngài để lại không chỉ nằm ở những công trình và cơ cấu được xây dựng, nhưng còn ở tầm nhìn về một Giáo hội bén rễ sâu trong đời sống dân tộc, biết đào tạo các mục tử, nuôi dưỡng đức tin và phục vụ con người qua giáo dục cũng như công cuộc loan báo Tin Mừng.
Ngày tưởng niệm ngài là dịp để các Hiến Sĩ Đức Mẹ Vô Nhiễm và toàn thể cộng đoàn Dân Chúa tạ ơn vì chứng tá của một đời tận hiến. Cuộc đời Tôi tớ Chúa Hồng y Thomas Cooray nhắc nhớ rằng sứ mạng truyền giáo được vun đắp bằng lòng trung thành, sự khiêm tốn, tinh thần phục vụ và niềm xác tín rằng Tin Mừng phải được sống giữa lòng dân tộc.
Xin Chúa, nhờ lời chuyển cầu của Đức Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội, tiếp tục nâng đỡ tiến trình phong thánh của Tôi tớ Chúa Hồng y Thomas Cooray và khơi dậy nơi các Hiến Sĩ cũng như mọi tín hữu lòng nhiệt thành loan báo Tin Mừng, phục vụ Giáo hội và đồng hành với con người.
Nguồn tư liệu: Biography | OMI World; Thomas Cardinal Cooray | Archdiocese of Colombo; Past National Directors - National Catechetical Centre.